ਓਟਵਾ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਫ਼੍ਰੈਂਸੁਆ-ਫ਼ਿਲਿਪ ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਦਾ ਚੀਨ ਦੌਰਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੋਰਕ `ਤੇ ਲੱਗੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।   ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪੋਰਕ `ਤੇ 25 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧੂ ਟੈਕਸ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ 100 ਫੀਸਦੀ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।

 ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੀਨ ਨੇ ਕੈਨੋਲਾ ਮੀਲ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਟੈਰਿਫ਼ ਲਗਾਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਕੈਨੇਡਾ 49,000 ਚੀਨੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਟੈਰਿਫ਼ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਚੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੇ ਟੈਕਸ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਪੋਰਕ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹਨ।

 ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਲੈਨ ਫ਼ੋ’ਆਨ ਅਤੇ ਵਾਇਸ-ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੀ ਲਾਈਫ਼ੈਂਗ ਨਾਲ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਧ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

 ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਵਾਇਸ-ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੀ ਲਾਈਫ਼ੈਂਗ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ।

  ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੀਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀ ਸੁਥਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵੀ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਜਵਾਬ ਸੀ।

  ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਲਿਬਰਲ ਐਮਪੀ ਮਾਈਕਲ ਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਬਰਨ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾ ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੈਨਜ਼ੈਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨਾ ਕਿ ਜ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀਗਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬੁਰੇ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

  ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਬਰਨ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਮਾਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਈਕਲ ਮਾ ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗ ਕੇ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਹੈ।

  ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਦਾ ਚੀਨ ਦੌਰਾ ਤੁਰੰਤ ਨਤੀਜੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।